5

Những buổi chiều ở nhà quê thật êm ả, chỉ có bụi chuối bên hè xào xạc. Dưới giàn hoa thiên lý là một mảnh sân đất pha cát, nên khi trời mưa, mảnh sân như một tờ giấy thấm hút hết nước, khi cơn mưa tạnh, sân lại khô ran, khi nắng lên soi qua giàn hoa lý những cái bóng nắng nhảy múa trên nền đất rất vui mắt. 

 Les après midis à la campagne on entendait seulement chuchoter les bananiers. La cour sous la tonnelle était en terre mélangée avec du sable. Quand il pleut, elle ressemble à du papier buvard, elle aspire toute l'eau, et redevient sèche à l'arrêt de la pluie. Lorsque les rayons de soleil dardent sur la tonnelle, nous voyons des ombres danser joliment sur la cour en terre. 

 Ở cái sân đất cát này là nơi chị em tôi ngồi chơi ô quan, nhảy dây với lũ trẻ con hàng xóm, chí choé cãi nhau vui đáo để. Không phải hôm nào mảnh sân cũng ồn ào, ngược lại có những ngày mẹ tôi đi bán hàng xa chưa về, tôi tha thẩn chơi một mình trước nhà chờ mẹ. 

 C'est à cet endroit que mes frères et soeurs et moi, nous jouons au casier du village (mancala), ou à la corde avec les enfants du voisinage, et l' on se dispute parfois gaiement. Certains jours, la cour en revanche redevient toute silencieuse, et je joue toute seule, en attendant le retour de ma mère de son lointain commerce. 

 Trò chơi trẻ con của tôi là một cái que tre nhặt được, rồi cứ thế ngồi phệt xuống ngạch cửa và bắt đầu vẽ những cái mặt người méo mó, tùy theo óc tưởng tượng của một đứa trẻ con. 

 Mon jeu solitaire consistait à l'utilisation d'un bâtonnet que j'ai ramassé. Je m'asseyais par terre devant l'entrée, et dessinait des visages plus ou moins réguliers, selon mon imagination.

4

Hoa thiên lý

Hoa thiên lý màu ưng ửng vàng có mùi thơm dìu dịu, không nồng nàn như các loại hoa khác, hoa ra nụ từng chùm từ thân dây, lá thiên lý thuộc loại lá đơn, chi chít như lá hoa bông giấy.

Les fleurs de telosma sont jaunes foncé, doucement parfumées, leur parfum est moins énivrant que celui des autres fleurs. Les telosma fleurissent par grappes à partir de leur tige- liane. Leurs feuilles sont simples, et multiples comme celle des fleurs de bougainvillées.

Hoa có hình dáng đơn sơ xòe ra năm cánh như ngôi sao mùa Sinh nhật, nhưng có duyên lạ lùng, nhìn nó người ta hình dung ra cái đẹp của một cô thôn nữ đoan trang, hiền lành, quanh năm ngày tháng không cần đến phấn son tô điểm.

Les fleurs sont simples, ont 5 pétales, elles ont le charme de ces jeunes filles de la campagne, sages, douces, sans aucun maquillage.

3

Quanh khu vườn rộng vuông vức ấy không có chỗ nào thừa để phải thiếu rau ăn kể cả khi mùa hè nắng khô ran không một giọt mưa.

Il n'était pas question de laisser le moindre espace inutile dans ce grand jardin, pour que nous ayions à manquer de légumes, même les jours où il ne tombait aucune goutte de pluie.



Chiều nào nơi cái giếng trong vắt dưới lòng đá ong, chị em tôi thi nhau kéo nước tưới rau, trẻ con cũng vất vả như người lớn.

Tous les après-midis, nous nous réunissions autour du puits construit en pierre ""đá ong ". Nous nous relayions pour tirer de l'eau pour arroser les légumes. L' eau y était des plus claires. Les enfants participaient au labeur autant que les grandes personnes.

Nhờ vậy trời oi ả thì đã có tô canh hoa lý ở sân trước làm mát mẻ. Đang đi ở ngoài nắng chang chang, bước vào sân trước có giàn hoa thiên lý tự nhiên thấy cái nóng dịu hẳn đi.

Ainsi, les jours de grande chaleur, nous avions à notre disposition une bonne soupe aux fleurs de "thiên lý". Même s' il faisait très chaud dehors, dès l'entrée dans la cour de devant, nous pouvions profiter de cette tonnelle qui nous rafraîchissait tout de suite.


Giàn thiên lý lá xanh biêng biếc che kín khoảng sân đất, được tưới tắm đầy đủ nên cho hoa quanh năm để mẹ tôi nấu canh hoa lý với tôm khô.

Cette tonnelle aux feuilles d'un vert tendre couvrait toute la cour. On l'arrosait et la baignait pleinement, elle nous donnait des fleurs toute l'année. Cela permettait à notre mère de nous préparer des délicieuses soupes aux fleurs de telosma et aux crevettes séchées.