15

Tuy đến chơi nhà bạn hà rầm, nhưng tôi vẫn cón ngán "ông già Ba Tri" nhà nó vì tính cộc cằn bất chợt như sấm chớp trong cơn mưa giông mùa hạ. Bác Ba có một tính tốt, bình thường rất nóng nảy và khi nói hay đệm theo một câu chửi thề vô tội vạ, nhưng khi ngồi vào mâm cơm, sau vài chung rượu tuyệt đối không bao giờ bác Ba rầy rà các con, vì ông nói "trời đánh còn tránh bữa ăn" mà...

Je venais souvent chez mon amie, mais je continuais à craindre son "vieux papa de bến tre ( Ba Tri) " à cause de ses accès d'humeur qui éclataient - tels la foudre pendant les pluies d'été.
Il était souvent énervé, et ponctuait dans sa conversation de mots injurieux-quoique plutôt inoffensifs. Mais dès qu 'il se mettait à table, au bout de quelques (gorgées ) de vin, il s'abstint de gronder ses enfants, car il disait, d'après le proverbe, que " le ciel même évite de se mettre en colère pendant le repas "...

Không biết một hôm "ma đưa lối quỷ dẫn đường" chi mà tôi lại tự nhiên buột miệng hỏi xin bác Ba thử chơi một chút rượu đế sủi tăm trong cái xị rượu của bác. Tự nhiên bác Ba cười ha hả khiến tôi giựt nảy mình, còn nhỏ bạn thì lấm lét nhìn ông già nó đang ngoác miệng ra cười :

- Thiệt hông mậy ?

J'ai demandé, un jour, par malheur, si je pouvais gouter à son vin. Il a éclaté de rire. Ca m'a fait sursauter, et mon amie regarda son père avec inquiétude.
- En es -tu sûre ?Tôi làm gan gật đầu, khiến bác Ba càng thích chí, giống hệt ông Tản Đà quê tôi bảo "rượu ngon phải có bạn hiền", nhưng tôi đâu phải bạn nhậu của bác Ba, thỉnh thoảng ở nhà mẹ tôi cho uống một ly rượu bách nhật ngọt lịm thơm mùi thuốc Bắc. Đó là thứ rượu nếp than khi làm thành cơm rượu, mẹ tôi cho vào đấy vài thang thuốc Bắc, đổ thêm chục lít rượu trắng rồi chôn cái khạp rượu xuống lòng đất, đúng trăm ngày mới mang lên. Rượu này được gọi là rượu bách nhật, dành cho phụ nữ sau khi sinh nở để ăn cho ngon cơm, lấy sữa cho con bú. Công nhận mẹ tôi là người phụ nữ đảm đang, lập nghiệp ở đâu là bà nghĩ ngay đến việc phải làm gì để kiếm tiền lo cho các con, sau này người miền Nam cũng biết mua cao hổ cốt của mẹ tôi để trị phong thấp, mua rượu bách nhật cho phụ nữ uống sau khi sinh nở, thứ rượu này đối với những con sâu rượu như bác Ba, chỉ là thứ chè ngọt của đàn bà con gái.

J'ai acquiescé hardiment de la tête. Il en était ravi. C'était comme s'il avait trouvé un grand ami avec qui partager son plaisir, comme le poète Tản Đà de mon village natal.
Mais je n'étais pas tout à fait à la hauteur.
A la maison, ma mère me donnait parfois un verre de vin "bách nhật ", qui était très sucré, et parfumé d'herbes médicinales traditionnelles. C'était de l'alcool fabriqué avec du riz gluant noir auquel elle ajoutait de l'alcool ordinaire et des plantes médicinales. Elle ensevelissait cette boisson dans la terre, et ne la sortait qu'au bout de 100 jours.
C'est donc du vin appelé vin de "100 jours ", réservé aux femmes qui viennent d'accoucher, pour leur donner de l'appétit, et pour qu 'elles puissent allaiter leur bambin.
Ma mère, dès qu 'elle s'installait quelque part, pensait toujours à s 'investir dans quelque activité pour pouvoir subvenir aux besoins de ses enfants. Ainsi, les gens du sud ont su acheter la "gélatine du tigre ", fabriquée par ma mère, pour soigner le rhumatisme, ou bien acheter ce vin de 100 jours pour les femmes.
Cet alcool, aux yeux du tonton, n'était qu 'une sorte d'entremets pour petites filles...